وقت نیوز - دهه فجر انقلاب اسلامی ایران از منظر حقوق عمومی با تأکید بر اندیشه های امام خمینی (ره)، مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) و ضرورت حفظ وحدت ملی مقاله ای است که به قلم " محمد اخوی " به مناسبت بزرگداشت ایام دهه فجر تحریر شده است.
متن کامل این یادداشت به این شرح است :
چکیده: دهه فجر انقلاب اسلامی ایران یادآور شکلگیری نظامی سیاسی ـ حقوقی مبتنی بر مردم سالاری دینی، حاکمیت قانون، عدالت و استقلال است. یکی از ارکان اساسی تداوم و پویایی این نظام، حفظ وحدت و انسجام ملی به عنوان یک اصل بنیادین در حقوق عمومی است. این مقاله با رویکردی تحلیلی، ضمن بررسی مبانی حقوق عمومی انقلاب اسلامی، به تبیین جایگاه وحدت ملی در اندیشههای امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری و نقش آن در تثبیت مشروعیت و کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران میپردازد.مقدمه: انقلاب اسلامی ایران در 22 بهمن سال ۳۵۷ نه تنها موجب تغییر ساختار قدرت سیاسی، بلکه سبب تحول بنیادین در نظام حقوق عمومی کشور شد. این تحول بر پایه مشارکت مردمی، آموزههای اسلامی و نفی تفرقه و استبداد شکل گرفت. دهه فجر نماد پیروزی اراده ملت متحد ایران است و یادآور این حقیقت که وحدت و همبستگی اجتماعی، شرط اساسی تحقق و بقای حاکمیت مردمی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی است
از منظر حقوق عمومی، ارزشهای بنیادین انقلاب اسلامی صرفاً مفاهیم شعاری یا سیاسی نیستند، بلکه اصولی هنجاریاند که ساختار حقوقی، نظام حکمرانی و روابط دولت و ملت را شکل میدهند. عدالت، آزادی، استقلال و وحدت ملی چهار ستونی هستند که در کنار یکدیگر، چارچوب حقوق عمومی جمهوری اسلامی ایران را استوار ساختهاند و تحقق هر یک بدون دیگری ناقص خواهد بود.
1 - عدالت؛ مبنای مشروعیت و کارکرد حقوق عمومی.
عدالت در اندیشه امام خمینی (ره) هدف غایی تشکیل حکومت اسلامی است. از دیدگاه حقوق عمومی، عدالت معیار سنجش مشروعیت تصمیمات حاکمیتی، قوانین و سیاستهای عمومی به شمار میرود. قانونگذاری، اجرا و قضاوت زمانی با روح انقلاب اسلامی همخوان است که منجر به رفع تبعیض، توزیع عادلانه امکانات عمومی و حمایت از اقشار ضعیف جامعه شود. دراین چارچوب، عدالت اجتماعی بدون وحدت ملی قابل تحقق نیست؛ زیرا گسست های اجتماعی و تعارضات قومی، سیاسی یا طبقاتی، بستر بیعدالتی و نابرابری را فراهم میکند. مقام معظم رهبری نیز همواره بر عدالت محوری بهعنوان شاخص کارآمدی نظام و عامل انسجام اجتماعی تأکید داشتهاند.
2 - آزادی؛ حق عمومی در چارچوب قانون و مصلحت عمومی.
آزادی در نظام حقوق عمومی انقلاب اسلامی بهعنوان حقی عمومی و بنیادین شناخته میشود، اما این آزادی مطلق و رها از قانون نیست. امام خمینی (ره) آزادی را نعمتی الهی میدانستند که باید در خدمت رشد معنوی و اجتماعی انسان قرار گیرد. از اینرو، آزادی بیان، اندیشه و مشارکت سیاسی در چارچوب قانون اساسی و مصالح عمومی تضمین شده است. از منظر حقوق عمومی، وحدت ملی شرط بهره مندی صحیح از آزادیهاست؛ چراکه آزادی بدون انسجام اجتماعی میتواند به هرج و مرج و تضعیف حقوق دیگران منجر شود. مقام معظم رهبری نیز بر این نکته تأکید دارند که اختلاف نظر و تنوع دیدگاهها در بستر وحدت احترام متقابل، موجب پویایی نظام میشود، نه تفرقه و نزاع
3 - استقلال؛ پیششرط حاکمیت حقوقی و اراده ملی.
استقلال یکی از بنیادی ترین اصول حقوق عمومی انقلاب اسلامی است که به معنای نفی سلطه بیگانگان بر نظام تصمیم گیری سیاسی، اقتصادی و حقوقی کشور است. امام خمینی (ره) استقلال را شرط اساسی تحقق آزادی و عدالت میدانستند و هرگونه وابستگی را مغایر با کرامت ملت تلقی میکردند. در نظام حقوق عمومی، استقلال زمانی پایدار میماند که اراده ملی یکپارچه باشد. تفرقه داخلی، اختلافات ساختارشکن و تضعیف انسجام اجتماعی، امکان نفوذ قدرتهای خارجی را افزایش میدهد. از این رو، مقام معظم رهبری وحدت ملی را ضامن استقلال کشور و سدّی در برابر فشارها و تهدیدهای بیرونی معرفی کردهاند
4 - وحدت ملی؛ اصل بنیادین و پیونددهنده حقوق عمومی.
وحدت ملی در حقوق عمومی جمهوری اسلامی ایران صرفاً یک توصیه اخلاقی یا سیاسی نیست، بلکه اصلی بنیادین برای حفظ نظم عمومی، ثبات سیاسی و تحقق منافع عمومی است. وحدت به معنای نفی اختلاف سلیقهها نیست، بلکه مدیریت اختلافات در چارچوب قانون و منافع ملی است. امام خمینی (ره) وحدت را رمز پیروزی انقلاب و بقای نظام میدانستند و هشدار میدادند که اختلاف و تفرقه، بزرگترین خطر برای جمهوری اسلامی است. مقام معظم رهبری نیز با تأکید بر «انسجام ملی»، آن را شرط تحقق حقوق ملت، کارآمدی نهادهای عمومی و استمرار مردمسالاری دینی معرفی کردهاند. از منظر حقوق عمومی، وحدت ملی زمینه ساز اجرای عدالت، بهرهمندی صحیح از آزادیها و صیانت از استقلال کشور است و بدون آن، هیچ یک از ارزشهای انقلاب به طور کامل محقق نخواهد شد
جمعبندی.
چهار اصل عدالت، آزادی، استقلال و وحدت ملی در اندیشه انقلاب اسلامی رابطهای ارگانیک و بههمپیوسته دارند. وحدت ملی نقش محور و پیونددهنده این اصول را ایفا میکند و حقوق عمومی جمهوری اسلامی ایران بر همین همافزایی استوار است. انقلاب اسلامی ایران نظامی حقوقی مبتنی بر مردمسالاری دینی، عدالت محوری و حاکمیت قانون بنیان نهاد، که وحدت ملی رکن اساسی بقای آن به شمار میرود. دهه فجر نماد پیروزی ملت متحد ایران و یادآور ضرورت حفظ انسجام اجتماعی در برابر چالشهای داخلی و خارجی است. اندیشههای امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری نشان میدهد که وحدت ملی نه یک شعار، بلکه ، اصلی بنیادین در حقوق عمومی جمهوری اسلامی ایران و ضامن تحقق حقوق ملت و منافع عمومی است.
586